Termin na skorzystanie z SKD: stanowisko ZBP

Jednym z najważniejszych zagadnień związanych z Sankcją Kredytu Darmowego (SKD) pozostaje sposób liczenia rocznego terminu na skorzystanie z tego uprawnienia. Art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim wskazuje, że wygasa ono po roku od dnia wykonania umowy. Obecnie przedstawiciele sektora finansowego wiążą ten moment z wypłatą środków, jednak dokumenty Związku Banków Polskich z 2011 r. wskazują na inną interpretację.

Liczba spraw o SKD rośnie

Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości w I półroczu 2026 r. do sądów wpłynęło 11.247 spraw o SKD. W I kwartale zarejestrowano 4.375 postępowań, a w II kwartale 6.872, co oznacza wzrost o ok. 57%.

Zmieniły się też wyniki części procesów. W II kwartale udział prawomocnych przegranych wyniósł 38% w przypadku Pekao S.A., 26,5% w mBanku oraz 35,5% w Millennium. W tym okresie, 23 kwietnia, zapadł wyrok TSUE w sprawie C-744/24.

Kiedy rozpoczyna się roczny termin?

Spór koncentruje się na znaczeniu pojęcia „wykonanie umowy”. Według obecnego stanowiska przedstawicieli sektora roczny termin powinien być liczony od momentu udostępnienia Konsumentowi środków.

Przyjęcie takiej wykładni oznaczałoby, że uprawnienie mogłoby wygasnąć jeszcze podczas trwania wieloletniej umowy. Odmienna interpretacja zakłada rozpoczęcie biegu terminu po spełnieniu świadczeń wynikających z kontraktu, a więc co do zasady po jego całkowitym rozliczeniu.

ZBP wcześniej interpretował to inaczej

Istotnym argumentem jest uchwała nr 17/2011 Zarządu Związku Banków Polskich z 21 czerwca 2011 r. Przyjęta wówczas rekomendacja odnosiła się do problemów interpretacyjnych związanych z ustawą o kredycie konsumenckim, jeszcze przed jej wejściem w życie.

Za „dzień wykonania umowy” uznawano dzień spełnienia świadczeń, czyli w typowej sytuacji moment całkowitej spłaty zobowiązania. Stanowisko to różni się zatem od obecnej argumentacji wiążącej początek rocznego terminu z wypłatą finansowania.

Potwierdzenie w publikacji z 2011 r.

Podobne podejście przedstawiono w grudniu 2011 r. w „Monitorze Prawa Bankowego”. Wskazywano wówczas na możliwość skorzystania z SKD także po wygaśnięciu zobowiązania i odnoszono pojęcie wykonania umowy do spełnienia świadczeń.

Historyczne materiały mają dziś znaczenie dla trwającej dyskusji. Pokazują, że w okresie wprowadzania nowych przepisów środowisko związane z sektorem finansowym prezentowało inną wykładnię niż ta, która obecnie pojawia się w sporach z Konsumentami.

Spór trafił już przed TSUE

Problem rocznego terminu został przedstawiony TSUE m.in. w sprawie C-433/26 (Paskuła). Jedno z pytań zmierza do ustalenia, czy uprawnienie Konsumenta może wygasnąć jeszcze w trakcie wykonywania umowy. Podobne zagadnienie pojawiło się w sprawie C-828/25 (Szuzyk).

Oba postępowania pozostają w toku, dlatego obecnie nie można przesądzić stanowiska Trybunału. Przyszłe orzeczenia mogą jednak wyjaśnić sposób rozumienia „dnia wykonania umowy” i ograniczyć rozbieżności występujące w krajowym orzecznictwie.

Kwietniowy wyrok a sprawy o SKD

Dyskusja nabrała znaczenia po wyroku TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24. Orzeczenie odnosiło się do pobierania odsetek od finansowanych kosztów, m.in. prowizji. Po jego wydaniu część instytucji finansowych zmieniła sposób rozliczania takich należności.

Wyrok nie rozstrzygnął jednak, od którego momentu należy liczyć roczny termin na skorzystanie z SKD. Kwestia ta wymaga osobnego rozstrzygnięcia, dlatego przy ocenie konkretnej sprawy istotne pozostają zarówno treść umowy, jak i okoliczności jej wykonania.

Spór o „dzień wykonania umowy” pozostaje jednym z kluczowych zagadnień związanych z SKD. Dokumenty z 2011 r. pokazują, że wcześniejsza interpretacja środowiska sektora finansowego wiązała ten moment ze spełnieniem świadczeń, a nie samą wypłatą środków. Obecnie sprawą zajmuje się TSUE, dlatego ostatecznego kierunku wykładni nie należy przesądzać. Przyszłe rozstrzygnięcia będą istotne dla ustalenia, do kiedy Konsument zachowuje prawo do skorzystania z SKD.