Przedawnienie roszczeń banków po wyroku TSUE

Wyrok TSUE z 2 lipca 2026 r. w połączonych sprawach C-261/25 i C-262/25 przyniósł długo oczekiwane wyjaśnienie jednej z najważniejszych kwestii występujących w sporach dotyczących kredytów frankowych. Rozstrzygnięto, od jakiego momentu należy liczyć termin przedawnienia roszczenia banku o zwrot kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej. Decyzja ta może mieć istotne znaczenie dla wielu toczących się postępowań oraz wpłynąć na ocenę sytuacji prawnej osób posiadających lub posiadających w przeszłości kredyty powiązane z frankiem szwajcarskim.

Początek biegu przedawnienia

W orzecznictwie oraz praktyce sądowej przez długi czas występowały odmienne stanowiska w zakresie ustalenia początku biegu przedawnienia roszczeń banków. Wśród rozważanych dat wskazywano m.in. dzień wypłaty kredytu, wpisanie określonych postanowień do rejestru klauzul niedozwolonych czy moment zakwestionowania umowy przez Kredytobiorcę.

TSUE jednoznacznie wskazał, że termin ten rozpoczyna się dopiero w chwili, gdy Kredytobiorca po raz pierwszy zakwestionuje wobec banku ważność umowy lub zawartych w niej nieuczciwych postanowień. Może nastąpić poprzez złożenie reklamacji, wezwania do zapłaty albo pozwu.

Znaczenie dla banków

Trybunał uznał, że przed zakwestionowaniem umowy przez Kredytobiorcę bank nie posiada jeszcze podstaw do dochodzenia zwrotu kapitału wynikającego z nieważnej umowy. W konsekwencji nie może rozpocząć się bieg terminu przedawnienia takiego roszczenia.

Oznacza to odejście od koncepcji, zgodnie z którą przedawnienie mogłoby być liczone już od dnia wypłaty środków kredytowych. Tym samym wyeliminowano możliwość automatycznego uznawania wielu roszczeń banków za przedawnione wyłącznie z uwagi na upływ czasu od zawarcia umowy.

Zwrot świadczeń po nieważności

W wydanym orzeczeniu odniesiono się do zasad rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej. Wskazano, że każda ze stron powinna zwrócić otrzymane świadczenia, przy czym bank może domagać się wyłącznie zwrotu wypłaconego kapitału wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Jednocześnie podkreślono, że ochrona przyznawana Konsumentom nie może prowadzić do sytuacji skutkujących bezpodstawnym wzbogaceniem którejkolwiek ze stron. Ostateczne rozliczenie każdej sprawy powinno uwzględniać przepisy prawa krajowego i zasady wynikające z prawa unijnego.

Kluczowa rola pierwszego pisma

Szczególnego znaczenia nabiera obecnie pierwsze pismo skierowane przez Kredytobiorcę do banku. To właśnie jego treść może przesądzać o tym, kiedy rozpoczął się bieg terminu przedawnienia roszczenia bankowego.

W praktyce istotne jest ustalenie, czy w danym piśmie zakwestionowano wyłącznie konkretne postanowienia umowy, czy samą umowę jako całość. Ocena ta wpływa na dalszy przebieg postępowań sądowych oraz możliwość skutecznego podnoszenia zarzutu przedawnienia.

Wpływ na trwające postępowania

Dla osób prowadzących już spory sądowe ważne będzie przeanalizowanie dokumentacji związanej z pierwszym zakwestionowaniem umowy. Data doręczenia takiego pisma może stanowić jeden z najważniejszych elementów oceny sytuacji procesowej.

Wyrok nie oznacza automatycznego rozstrzygnięcia wszystkich sporów. Każda sprawa będzie wymagała indywidualnej analizy uwzględniającej jej okoliczności, treść składanych oświadczeń oraz działania podejmowane przez strony na przestrzeni lat.

Znaczenie dla spraw frankowych

Orzeczenie TSUE wprowadza większą przewidywalność do sporów dotyczących kredytów frankowych i eliminuje część rozbieżności występujących w praktyce sądowej. Ujednolicenie zasad przedawnienia roszczeń banków powinno przyczynić się do jednolitego stosowania prawa.

Dla Frankowiczów najważniejszym wnioskiem płynącym z wyroku jest konieczność dokładnego ustalenia momentu pierwszego zakwestionowania umowy. To właśnie ta data może odgrywać kluczową rolę przy ocenie roszczeń dochodzonych przez banki oraz dalszych perspektyw prowadzonych postępowań.