Koniec nowych umów z WIBOR-em od 2027 roku

Reforma wskaźników referencyjnych wchodzi w kolejny etap. Administrator WIBOR-u zapowiedział uporządkowaną likwidację tego wskaźnika z początkiem 2037 roku. Jednocześnie Komisja Nadzoru Finansowego oczekuje, że od 2027 roku nowe umowy finansowe nie będą już opierały się na WIBOR-ze. Oznacza to, że choć wskaźnik pozostanie w obrocie jeszcze przez ponad dekadę, jego rola w nowych produktach ma być systematycznie ograniczana.

WIBOR do końca 2036 roku

GPW Benchmark S.A., czyli administrator wskaźników referencyjnych, poinformował o planowanym zakończeniu opracowywania stawek WIBOR oraz WIBID od 1 stycznia 2037 roku. Ostatnim dniem publikacji podstawowych terminów fixingowych WIBOR-u, takich jak 1M, 3M i 6M, ma być 31 grudnia 2036 roku. Są to stawki powszechnie stosowane w umowach kredytów hipotecznych ze zmiennym oprocentowaniem.

Stopniowe wygaszanie wskaźnika

Decyzja o tak długim okresie przejściowym ma umożliwić uporządkowane wygaszenie istniejących umów i instrumentów finansowych. WIBOR nadal będzie więc funkcjonował w odniesieniu do wielu obecnych zobowiązań, ale jego znaczenie ma stopniowo maleć. Z perspektywy Kredytobiorców istotne jest to, że zmiana nie oznacza natychmiastowego usunięcia wskaźnika z już zawartych umów.

Nowe umowy bez WIBOR-u

Komisja Nadzoru Finansowego oczekuje, że do 31 grudnia 2026 roku banki i inne podmioty nadzorowane zaprzestaną zawierania nowych umów, w których stosowany byłby WIBOR. Od 2027 roku wskaźnik ten ma służyć przede wszystkim do obsługi i wygaszania wcześniejszych zobowiązań. W nowych produktach finansowych podstawową rolę ma przejmować POLSTR albo inny dopuszczalny mechanizm oprocentowania.

POLSTR jako następca

POLSTR ma stopniowo zastępować WIBOR w nowych umowach i instrumentach finansowych. Reforma nie polega więc na natychmiastowej zamianie wskaźnika we wszystkich kredytach, lecz na ograniczaniu jego wykorzystania w kolejnych produktach. Taki model ma zmniejszyć ryzyko chaosu prawnego i organizacyjnego, szczególnie przy dużej liczbie umów opartych na WIBOR-ze.

Znaczenie dla starych umów

Dla osób posiadających już kredyty oparte na WIBOR-ze najważniejsze pozostaje to, że sam komunikat administratora i stanowisko KNF nie oznaczają automatycznej zmiany oprocentowania. Istniejące umowy będą wymagały dalszej analizy pod kątem ich treści, klauzul awaryjnych oraz ewentualnych zasad przejścia na nowy wskaźnik. W praktyce może to oznaczać konieczność aneksowania części umów albo stopniowego wygaszania ekspozycji na dotychczasowy wskaźnik.

Bez ustawowej rewolucji

Z przedstawionych komunikatów wynika, że rynek ma przechodzić na POLSTR w sposób bardziej elastyczny niż poprzez natychmiastową, odgórną zmianę wszystkich umów. Zamiast jednorazowego zastąpienia WIBOR-u nowym wskaźnikiem wybrano model uporządkowanej likwidacji. Takie podejście może ograniczyć część sporów, ale nie usuwa wszystkich pytań związanych z prawidłowym informowaniem Klientów i skutkami prawnymi zmian.

Ważne pytania dla Kredytobiorców

Reforma nie zamyka dyskusji o umowach opartych na WIBOR-ze. Nadal aktualne pozostają pytania o przejrzystość mechanizmu oprocentowania, obowiązki informacyjne banków oraz sposób wyjaśniania ryzyka zmiennej stopy procentowej. Dla Kredytobiorców istotne może być również to, czy w ich umowach prawidłowo opisano zasady działania wskaźnika oraz konsekwencje jego zmiany lub likwidacji.

WIBOR ma pozostać publikowany do końca 2036 roku, jednak jego znaczenie w nowych umowach finansowych ma zostać ograniczone już od 2027 roku. POLSTR będzie stopniowo przejmował rolę podstawowego wskaźnika w nowych produktach, natomiast dotychczasowe umowy oparte na WIBOR-ze będą wygaszane lub dostosowywane w dłuższej perspektywie. Dla Kredytobiorców oznacza to konieczność uważnego śledzenia zmian oraz analizowania, jakie skutki reforma może mieć dla konkretnych zobowiązań.