Wyrok TSUE a WIBOR – co oznacza dla Kredytobiorców

W ostatnich latach obserwowany jest wyraźny wzrost liczby sporów sądowych dotyczących kredytów złotowych opartych o WIBOR. Kredytobiorcy coraz częściej decydują się na analizę zawartych umów i weryfikację, czy banki prawidłowo wywiązały się z obowiązków informacyjnych. Kluczowym momentem dla dalszego rozwoju tej linii sporów będzie wyrok TSUE zaplanowany na 12 lutego 2026 roku, który może istotnie wpłynąć na ocenę zgodności tych umów z prawem unijnym.

Rosnąca liczba sporów sądowych

Statystyki pokazują, że liczba spraw dotyczących WIBOR rośnie w tempie, które trudno ignorować. W ciągu trzech kwartałów 2025 roku Kredytobiorcy wnieśli znacząco więcej powództw niż w całym poprzednim roku, co świadczy o narastającym poczuciu niepewności co do prawidłowości konstrukcji umów hipotecznych. Zjawisko to nie jest już marginalne i zaczyna mieć charakter systemowy.

Znaczenie wyroku TSUE

Wyrok TSUE w sprawie C-471/24 ma odpowiedzieć na pytania dotyczące zakresu kontroli klauzul zmiennego oprocentowania przez sądy krajowe. Choć nie dotyczy on bezpośrednio oceny samego WIBOR, jego znaczenie polega na określeniu standardów ochrony Kredytobiorców, zwłaszcza w kontekście rzetelnego informowania o ryzyku ekonomicznym.

Obowiązki informacyjne banków

Obecna oś sporów sądowych koncentruje się na tym, czy banki właściwie informowały Kredytobiorców o mechanizmie ustalania oprocentowania oraz o ryzykach wynikających z powiązania umowy z zewnętrznym wskaźnikiem referencyjnym. To właśnie ten aspekt, a nie sam WIBOR, może przesądzić o przyszłych rozstrzygnięciach.

Sankcja Kredytu Darmowego

W przypadku stwierdzenia naruszeń obowiązków informacyjnych, sądy mogą sięgać po instrumenty ochronne przewidziane w prawie, w tym Sankcję Kredytu Darmowego. Mechanizm ten, znany już z innych kategorii sporów, stanowi realne ryzyko finansowe dla sektora bankowego i jednocześnie istotny argument dla Kredytobiorców.

Reakcja sektora bankowego

Banki podejmują liczne działania mające ograniczyć ryzyko prawne, w tym prace nad standaryzacją nowych wzorców umów kredytowych. Zabiegi te mają na celu dostosowanie przyszłych produktów do bardziej restrykcyjnych wymogów informacyjnych, choć nie rozwiązują problemów wynikających z umów już zawartych.

Porównanie do sporów frankowych

Doświadczenia ze sporów frankowych pokazują, że początkowa przewaga sektora bankowego w orzecznictwie nie musi być trwała. Podobnie jak wcześniej, także w sprawach o WIBOR kluczowe znaczenie może mieć stopniowa zmiana interpretacji prawa pod wpływem orzeczeń TSUE.

Znaczenie wstępnej analizy umowy

Coraz większa dostępność narzędzi umożliwiających wstępną analizę umów sprawia, że Kredytobiorcy mogą szybciej zidentyfikować potencjalne nieprawidłowości. Taka analiza, zwłaszcza poprzedzająca decyzję o sporze sądowym, pozwala lepiej ocenić ryzyko i możliwe korzyści.

Zbliżający się wyrok TSUE może stać się punktem zwrotnym w ocenie kredytów opartych o WIBOR. Choć obecnie linia orzecznicza w większości sprzyja bankom, to rosnąca liczba pozwów oraz koncentracja sporów na obowiązkach informacyjnych wskazują na możliwą zmianę kierunku. Dla Kredytobiorców oznacza to konieczność świadomego podejścia do posiadanych umów, a dla sektora bankowego – potrzebę realnego dostosowania standardów do wymogów prawa unijnego.