TSUE rozstrzygnie spór o Sankcję Kredytu Darmowego

Trwający spór o Sankcję Kredytu Darmowego (SKD) wchodzi w nową fazę. Sąd Najwyższy zdecydował o odroczeniu uchwały dotyczącej kredytów gotówkowych i oczekuje na rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). W efekcie tysiące postępowań sądowych w Polsce może zostać zawieszonych, a Kredytobiorcy i sektor bankowy zmuszeni są czekać na unijne wytyczne, które zdecydują o dalszym kształcie krajowego orzecznictwa.

Niepewność wśród Kredytobiorców

Decyzja Sądu Najwyższego o wstrzymaniu uchwały w sprawie III CZP 15/25 wprowadziła dodatkowy chaos w sporach o SKD. Choć liczba pozwów stale rośnie i na koniec czerwca 2025 roku przekroczyła 18 tys., brak jednoznacznego stanowiska powoduje, że część sądów może zawiesić rozpatrywanie spraw do czasu publikacji wyroków TSUE. Pierwsze rozstrzygnięcia Trybunału mogą zapaść w ciągu kilku miesięcy, a ich wpływ na orzecznictwo w Polsce będzie kluczowy dla przyszłych decyzji sądów powszechnych.

TSUE przejmuje inicjatywę

W Luksemburgu toczą się cztery postępowania dotyczące Sankcji Kredytu Darmowego, zarejestrowane pod sygnaturami C-566/24, C-744/24, C-831/24 oraz C-473/25. Trybunał ma rozstrzygnąć, czy banki mogą pobierać odsetki od kredytowanej prowizji i innych kosztów, które nie zostały faktycznie udostępnione Kredytobiorcy. Wyniki tych spraw mogą przesądzić, czy mechanizm SKD będzie mógł być stosowany szerzej, a nie tylko w oczywistych przypadkach naruszenia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim.

Banki próbują zyskać czas

Brak uchwały Sądu Najwyższego daje bankom dodatkową przestrzeń na działania prewencyjne. Instytucje finansowe coraz częściej proponują Kredytobiorcom refinansowanie lub konsolidację kredytów, argumentując to korzystniejszymi warunkami spłaty. W rzeczywistości takie działania mogą skutkować utratą prawa do dochodzenia roszczeń z tytułu pierwotnie zawartej umowy. Kredytobiorca, który podpisze nową umowę, traci możliwość skorzystania z SKD po upływie 12 miesięcy od spłaty poprzedniego zobowiązania, co może oznaczać bezpowrotną utratę roszczeń.

Rosnące statystyki spraw o SKD

Według danych z raportów banków giełdowych, na koniec pierwszego półrocza 2025 roku toczyło się ponad 18 tys. postępowań o Sankcję Kredytu Darmowego. Najwięcej pozwów odnotował PKO Bank Polski – 5 685 spraw o łącznej wartości 143 mln zł. Wysoką liczbę sporów zgłosiły także Alior Bank (3 448 postępowań) i Santander Bank Polska (2 551). Część instytucji, jak Alior Bank, rozpoczęła już tworzenie rezerw na ryzyka prawne, co świadczy o rosnącym zagrożeniu dla sektora bankowego. Jednocześnie orzecznictwo w większości pozostaje nadal korzystne dla banków, choć sytuacja może się odwrócić po wyrokach TSUE.

Przyszłość SKD zależy od Luksemburga

Niepodjęcie uchwały przez Sąd Najwyższy może czasowo zahamować kształtowanie się jednolitej linii orzeczniczej w Polsce. W najbliższych miesiącach tempo postępowań prawdopodobnie spadnie, a decyzje TSUE zadecydują o dalszym kierunku interpretacji przepisów. Jeżeli Trybunał uzna pobieranie odsetek od kredytowanych kosztów za niedozwolone, wiele banków będzie zmuszonych do tworzenia nowych rezerw i przewartościowania swojej strategii prawnej.

Sankcja Kredytu Darmowego stała się jednym z kluczowych sporów między Konsumentami a sektorem bankowym. Ostateczne stanowisko TSUE może przesądzić, czy Kredytobiorcy zyskają skuteczne narzędzie do odzyskiwania należnych świadczeń, czy też przewagę utrzymają banki. Do czasu wydania unijnych wyroków w sprawach SKD, zarówno sądy krajowe, jak i strony postępowań, pozostają w stanie niepewności, która zadecyduje o przyszłości tysięcy polskich Kredytobiorców.