Nowa ustawa ograniczy Sankcję Kredytu Darmowego
Rząd opublikował projekt nowej ustawy o kredycie konsumenckim, która ma obowiązywać od listopada 2026 roku. Pod pretekstem implementacji unijnych dyrektyw przewidziano zmiany znacznie ograniczające Sankcję Kredytu Darmowego. Nowe przepisy przewidują zróżnicowane konsekwencje dla Kredytodawców naruszających prawa Konsumentów, co może oznaczać faktyczne osłabienie ochrony prawnej Kredytobiorców.
Odejście od jednolitej sankcji
W nowym projekcie ustawy przewidziano trzy poziomy sankcji w zależności od wagi naruszenia, co stanowi odejście od dotychczasowej jednolitej Sankcji Kredytu Darmowego. Zamiast automatycznego pozbawienia kredytodawcy prawa do odsetek i opłat, zastosowanie sankcji będzie zależało od okoliczności. Takie podejście stoi w sprzeczności z wyrokiem TSUE z 13 lutego 2025 roku, który potwierdził zgodność jednolitej sankcji z prawem unijnym.
Miarkowanie sankcji na żądanie banków
Wprowadzenie łagodniejszych konsekwencji dla banków nie jest przypadkiem – to wynik intensywnego lobbingu Związku Banków Polskich. Już od 2024 roku sektor zabiegał o zróżnicowanie kar i ograniczenie sytuacji, w których Konsument może skorzystać z pełnej SKD. Projekt ustawy w wielu punktach odzwierciedla postulaty zgłaszane przez przedstawicieli banków i instytucji kredytowych.
Nowe obowiązki i rozszerzenia
Ustawa wprowadza również szereg zmian formalnych tj. obowiązek dostarczania uproszczonej oferty na maksymalnie dwóch stronach, ograniczenie reklam wprowadzających w błąd oraz rozszerzenie zakresu ochrony na kredyty wyższe niż 255.550,00 zł. Ujęte zostały również umowy leasingu i nieoprocentowane pożyczki. Choć zmiany te pozornie wzmacniają pozycję Konsumentów, są przede wszystkim efektem konieczności implementacji unijnej dyrektywy.
Sankcje uzależnione od terminu i decyzji sądu
Aby skorzystać z którejkolwiek z sankcji, Konsument będzie musiał złożyć pisemne oświadczenie w ciągu roku od spłaty całkowitej kwoty. W przypadku najłagodniejszej sankcji, utraty przez bank połowy odsetek, sąd będzie mógł ustalić inną wysokość świadczeń należnych kredytodawcy, co może znacznie utrudnić Konsumentom dochodzenie swoich praw bez wsparcia prawnego.
Projekt nowej ustawy o kredycie konsumenckim stanowi znaczącą zmianę w systemie sankcji za naruszenia praw Konsumentów. Mimo wprowadzenia niektórych korzystnych rozwiązań, kluczowym elementem pozostaje ograniczenie skuteczności Sankcji Kredytu Darmowego. Nowe przepisy mogą w praktyce utrudnić dochodzenie roszczeń, przenosząc ciężar walki o prawa Kredytobiorców na sądy.