Jak usunąć WIBOR z kredytu i odzyskać nadpłaty?

W mediach pojawiają się informacje o stabilizacji rynku kredytowego, a rzeczywistość wskazuje na rosnącą liczbę Kredytobiorców chcących zakwestionować swoje umowy oparte o WIBOR. Korzystne wyroki, intensywne prace prawników oraz oczekiwane rozstrzygnięcia TSUE potwierdzają, że eliminacja wskaźnika z umowy staje się realnym scenariuszem, którego skutkiem może być znaczące obniżenie rat lub nawet zwrot istotnych nadpłat.

Rosnąca skala sporów

Dane z sądów okręgowych jednoznacznie pokazują, że liczba pozwów dotyczących klauzul zmiennego oprocentowania rośnie, mimo spadku stóp i medialnych zapewnień sektora bankowego o stabilności WIBORu. Banki, pomimo intensywnej kampanii wizerunkowej, nie powstrzymały rosnącej świadomości prawnej Konsumentów, którzy czekają na prokonsumenckie rozstrzygnięcia TSUE, podobnie jak miało to miejsce w sprawach frankowych.

Wątpliwości wokół WIBORu

Prawnicy podkreślają, że WIBOR w dużej mierze opiera się na deklaracjach samych banków, a nie na rzeczywistych transakcjach, co budzi wątpliwości co do jego rzetelności. Przez długi czas wskaźnik był też zarządzany bez pełnego nadzoru KNF, mimo że obowiązywało już unijne rozporządzenie BMR. Problemem nie jest wyłącznie sposób ustalania WIBORu, lecz to, że banki nie przekazywały Kredytobiorcom pełnych informacji o ryzyku zmiennego oprocentowania.

Obowiązki informacyjne banków

Z analizy umów wynika, że wielu Kredytobiorców nie otrzymało rzetelnej informacji o ryzyku zmiennej stopy, mechanizmie ustalania WIBORu, roli administratora czy możliwych skutkach wzrostu wskaźnika dla wysokości rat. Często brakowało prognoz zmian, informacji o alternatywie w postaci stopy stałej lub szczegółowych wyjaśnień dotyczących wpływu wahań WIBORu na długość spłaty kredytu. TSUE w sprawie C-471/24 koncentruje się na poziomie poinformowania Konsumenta, a nie na samym wskaźniku.

Skutki prawne naruszeń

Sądy coraz częściej uznają, że nieprawidłowe poinformowanie Kredytobiorcy o ryzyku zmiennej stopy może prowadzić do usunięcia WIBORu z umowy lub nawet do unieważnienia całego kredytu. W praktyce oznacza to, że po wygranej sprawie następuje rozliczenie nienależnie pobranych kwot, co może skutkować znacznym obniżeniem rat, wcześniejszą spłatą kapitału lub możliwością wykreślenia hipoteki.

Konsekwencje „odwiborowania”

Eliminacja WIBORu może prowadzić do ustalenia oprocentowania opartego wyłącznie na marży lub do nieważności całej umowy. W obu przypadkach Kredytobiorca zyskuje prawo do rozliczenia nadpłat i znaczącej redukcji rat. Unieważnienie oznacza zwrot świadczeń stron i zakończenie obowiązku spłaty, a „odwiborowanie” powoduje stabilizację kosztów kredytu i likwidację nieograniczonego ryzyka wzrostu oprocentowania.

Nadchodząca zmiana na POLSTR

Wprowadzenie wskaźnika POLSTR nie obniży rat, ponieważ do nowej stawki zostanie doliczona dopłata korygująca, która utrzyma koszt kredytu na obecnym poziomie. Pojawiają się też ostrzeżenia, że przesyłane aneksy mogą zawierać zapisy sugerujące rezygnację z roszczeń. Dlatego każdy dokument warto dokładnie sprawdzić przed podpisaniem, najlepiej z pomocą doświadczonego prawnika.

Rosnąca liczba spraw sądowych, prokonsumenckie wyroki i nadchodzące rozstrzygnięcia TSUE pokazują, że kwestionowanie umów opartych o WIBOR jest realną i uzasadnioną drogą do odzyskania znacznych środków. Konsumenci spłacający kredyty oparte o stawkę WIBOR powinni skontrolować swoje umowy, ocenić ryzyka i upewnić się, że pierwotne klauzule nie naruszają ich praw.