WIBOR w sądach – realne ryzyko dla Konsumentów

Dyskusja dotycząca legalności WIBOR-u w umowach kredytowych stopniowo przenosi się z przestrzeni medialnej do sądów, gdzie zapadają pierwsze istotne rozstrzygnięcia. Chociaż banki nadal utrzymują przewagę, obserwowany od kilku lat kierunek orzecznictwa sygnalizuje rosnącą skłonność sądów do badania umów pod kątem klauzul abuzywnych oraz obowiązków informacyjnych instytucji finansowych. Zainteresowanie tematem zwiększyła opinia Rzecznik Generalnej TSUE w sprawie C-471/24, która podkreśliła możliwość analizowania umów opartych na WIBOR-ze przez pryzmat ochrony Konsumentów.

Nieukształtowane orzecznictwo

W przestrzeni publicznej dominują przekazy akcentujące tezy o „nietykalności” WIBOR-u, wzmacniane medialnymi kampaniami banków oraz przykładami oddalonych powództw. Przedstawiane wygrane mają budować narrację o stabilności pozycji instytucji finansowych, jednak orzecznictwo pozostaje niejednolite. Sądy częściej decydują się na zabezpieczenia polegające na czasowym usunięciu WIBOR-u czy obniżeniu rat, co wskazuje na uprawdopodobnienie roszczeń Konsumentów i sygnalizuje potencjalną zmianę linii orzeczniczej.

Wpływ TSUE a prawa Konsumentów

Opinia Rzecznik Generalnej TSUE w sprawie C-471/24 otworzyła drogę do szerszej kontroli umów WIBOR-owych, zwłaszcza w zakresie obowiązków informacyjnych banków. Wskazano potrzebę rzetelnego przedstawienia ryzyka zmiennej stopy, mechanizmu wyliczania wskaźnika oraz wpływu jego wahań na wysokość rat. Sądy krajowe zaczynają kierować się tymi wskazówkami, czego przykładem jest dynamiczny przyrost zabezpieczeń procesowych oraz pojawiające się wyroki „odwiborowujące” kredyty lub unieważniające całe umowy.

Historyczne przykłady wygranych

Dyskusja wokół WIBOR-u nasiliła się w ostatnich latach, za to pierwsze korzystne rozstrzygnięcia zapadały już znacznie wcześniej dokładnie w 2018 roku. Sprawa dotyczyła kredytu opartego na WIBOR-ze przeciwko PKO BP. Sąd uznał, że sposób określenia zmiennego oprocentowania dawał bankowi nadmierną dowolność, co stanowiło klauzulę niedozwoloną. To pokazuje, że odpowiednia argumentacja i doświadczenie procesowe mogą przełożyć się na skuteczną ochronę praw Konsumentów.

Pseudoeksperci na TikToku

Narastające zainteresowanie sporami WIBOR-owymi przyciąga także podmioty nieposiadające specjalistycznego przygotowania. W mediach społecznościowych pojawiają się oferty pośredników i influencerów reklamujących „bezpłatne analizy”, często bez realnej odpowiedzialności, zaplecza prawnego czy obowiązkowego ubezpieczenia OC. Przekazy te rodzą poważne ryzyko związane z niewłaściwym wykorzystaniem dokumentów oraz brakiem profesjonalnej reprezentacji w sądzie, zwłaszcza przy tak złożonych sprawach jak spory o WIBOR, SKD czy klauzule abuzywne.

Ewolucja podejścia sądów

Przebieg wcześniejszych sporów wskazuje na to, że dominacji banków może z czasem ulec wyraźnemu odwróceniu. Sprawy frankowe również rozpoczynały się od przewagi instytucji finansowych, a obecnie kończą się prawomocnymi wygranymi Konsumentów w niemal wszystkich postępowaniach. Zestawienie opinii TSUE, rosnącej liczby zabezpieczeń oraz doświadczeń w zakresie klauzul abuzywnych pozwala przypuszczać, że podobna tendencja może wystąpić w sprawach dotyczących WIBOR-u.

Aktualny etap sporów o WIBOR wymaga ostrożności, rzetelnej analizy i profesjonalnego wsparcia prawnego. Choć banki utrzymują przewagę, coraz wyraźniej widać przesłanki wskazujące na możliwość skutecznego kwestionowania umów, szczególnie przy wykorzystaniu dorobku orzeczniczego dotyczącego klauzul abuzywnych oraz obowiązków informacyjnych. Najbezpieczniejszą drogą pozostaje powierzenie sprawy wyspecjalizowanej kancelarii z wieloletnim doświadczeniem, która jest w stanie zapewnić odpowiedni poziom ochrony i zwiększyć szanse na korzystne rozstrzygnięcie.