Nowa ustawa frankowa a pozwy przeciwko bankom
Podpisanie ustawy frankowej przez Prezydenta RP 17 lipca 2026 r. zakończyło trwające od wielu miesięcy prace legislacyjne. Choć nowe przepisy nie zmieniają dotychczasowego orzecznictwa dotyczącego nieważności umów frankowych, mogą znacząco wpłynąć na liczbę nowych pozwów oraz sposób prowadzenia sporów z bankami. Dla wielu osób, które dotychczas odkładały decyzję o dochodzeniu swoich praw, wejście ustawy w życie może okazać się momentem przełomowym.
Ograniczenie barier przed wniesieniem pozwu
Przez wiele lat jedną z najczęściej wskazywanych przyczyn odkładania decyzji o skierowaniu sprawy do sądu była obawa przed długością postępowania oraz koniecznością dalszej spłaty kredytu przez cały okres procesu. Dodatkowo wielu Kredytobiorców nie chciało angażować się w wieloletni spór z bankiem bez pewności, jak będzie wyglądał jego przebieg.
Nowe przepisy mają ograniczyć część tych obaw. Uproszczenie procedur oraz automatyczne wstrzymanie obowiązku spłaty rat po doręczeniu pozwu bankowi mogą sprawić, że więcej osób zdecyduje się na dochodzenie swoich roszczeń przed sądem.
Zmiana strategii instytucji finansowych
Wejście ustawy w życie przypada na okres, w którym instytucje finansowe prowadzą jednocześnie spory dotyczące kredytów frankowych, Sankcji Kredytu Darmowego (SKD) oraz umów opartych na wskaźniku WIBOR. Równocześnie sektor funkcjonuje w warunkach niższych stóp procentowych i przygotowuje się do reformy wskaźników referencyjnych.
W takich okolicznościach dalsze przedłużanie postępowań może oznaczać dla banków wzrost kosztów związanych z odsetkami ustawowymi oraz prowadzeniem kolejnych spraw. Nie można więc wykluczyć, że część instytucji finansowych będzie częściej decydowała się na zakończenie sporów bez kontynuowania postępowań odwoławczych.
Pośrednie korzyści dla innych Kredytobiorców
Choć ustawa obejmuje wyłącznie kredyty denominowane i indeksowane do franka szwajcarskiego, jej skutki mogą wykraczać poza tę grupę spraw. Jeżeli wydziały cywilne zostaną odciążone od części postępowań frankowych, krótszy czas oczekiwania na rozpoznanie spraw mogą odczuć osoby posiadające kredyty w euro oraz dochodzące roszczeń z tytułu Sankcji Kredytu Darmowego.
W ostatnich miesiącach zauważalny jest wzrost zainteresowania postępowaniami dotyczącymi kredytów powiązanych z kursem euro. Sprawniejsze funkcjonowanie sądów może przełożyć się na szybsze rozpoznawanie także tych postępowań.
Wpływ sytuacji gospodarczej na decyzje Kredytobiorców
Na decyzję o skierowaniu sprawy przeciwko bankowi wpływają nie tylko zmiany przepisów, ale również sytuacja finansowa samych Kredytobiorców. Pogarszająca się kondycja rynku pracy, wzrost kosztów życia czy niepewność zatrudnienia mogą skłaniać część osób do dochodzenia zwrotu świadczeń wynikających z kwestionowanych umów.
W praktyce oznacza to, że uproszczenie procedur sądowych może zbiec się z rosnącą liczbą osób zainteresowanych ochroną swoich praw, co dodatkowo zwiększy liczbę nowych postępowań przeciwko bankom.
Usprawnienie funkcjonowania sądów
Jednym z głównych założeń ustawy jest usprawnienie prowadzenia postępowań poprzez ograniczenie formalności oraz wprowadzenie mechanizmów pozwalających szybciej rozpoznawać sprawy. Większe wykorzystanie posiedzeń niejawnych, przesłuchań na piśmie czy składów jednoosobowych ma przyczynić się do sprawniejszego funkcjonowania wydziałów cywilnych.
Dopiero praktyka pokaże, czy wprowadzone przepisy spełnią oczekiwania ustawodawcy. Wiele będzie zależało zarówno od sposobu ich stosowania przez sądy, jak i od strategii procesowej przyjmowanej przez banki.
Ustawa frankowa podpisana 17 lipca 2026 r. nie zmienia kierunku dotychczasowego orzecznictwa, jednak może wpłynąć na decyzje podejmowane przez wszystkie strony sporów. Uproszczenie procedur, automatyczne wstrzymanie spłaty rat oraz możliwość sprawniejszego prowadzenia postępowań mogą zachęcić kolejnych Kredytobiorców do dochodzenia swoich praw. Najbliższe miesiące pokażą, czy nowe przepisy rzeczywiście przełożą się na wzrost liczby pozwów oraz szybsze rozstrzyganie spraw przeciwko bankom.