Kredyty złotowe z WIBOR – obniżka rat o połowę

Kredyty hipoteczne w złotówkach oparte na wskaźniku WIBOR przez lata były przedstawiane jako stabilne i bezpieczne rozwiązanie finansowe. W praktyce okazały się jednak jednymi z najdroższych produktów kredytowych w Europie, a ich konstrukcja prawna budzi coraz poważniejsze wątpliwości. Najnowsze stanowiska TSUE oraz analiza setek umów prowadzą do wniosku, że wielu Kredytobiorców nie zostało należycie poinformowanych o ryzyku ekonomicznym zmiennej stopy procentowej, co może otwierać drogę do skutecznego kwestionowania takich umów przed sądami.

Pozorna ulga po obniżkach stóp

Kolejne decyzje RPP o obniżeniu stóp procentowych przyniosły jedynie częściową ulgę osobom spłacającym kredyty z WIBOR. Pomimo spadku stopy referencyjnej NBP do poziomu 4%, wysokość rat nadal pozostaje nieproporcjonalnie wysoka w porównaniu z innymi krajami UE, co skłania do analizy przyczyn tej sytuacji nie tylko w wymiarze ekonomicznym, ale również prawnym.

Systemowe braki informacyjne banków

W licznych przypadkach banki nie przekazywały rzetelnych informacji o mechanizmie ustalania WIBOR ani o potencjalnej skali wzrostu rat. Kredytobiorcy podpisywali umowy bez świadomości, że wskaźnik opiera się głównie na deklaracjach banków, a nie na realnych transakcjach rynkowych, co podważa przejrzystość i równowagę kontraktową.

Umowy sprzed 2018 roku

Kredyty zawierane przed wejściem w życie rozporządzenia BMR funkcjonowały w warunkach braku jednolitych standardów oraz faktycznego nadzoru nad wskaźnikiem WIBOR. W wielu umowach całkowicie pomijano kwestie skutków ekonomicznych zmiennej stopy procentowej, ograniczając się do blankietowych oświadczeń, co obecnie stanowi istotny argument procesowy przeciwko bankom.

Problemy umów po BMR

Choć rozporządzenie BMR miało uporządkować rynek wskaźników referencyjnych, praktyka pokazuje, że także nowsze umowy nie są wolne od wad. Stosowanie ogólnikowych informacji o ryzyku, brak symulacji historycznych oraz błędne oznaczenia wskaźnika prowadzą do wniosku, że obowiązki informacyjne nadal były realizowane w sposób pozorny.

Znaczenie opinii TSUE

Opinia Rzeczniczki Generalnej TSUE w sprawie C-471/24 potwierdziła możliwość badania umów z WIBOR pod kątem abuzywności w oparciu o Dyrektywę 93/13. Położenie nacisku na prosty i zrozumiały język umowy oraz pełną informację o konsekwencjach ekonomicznych zbliża sprawy WIBOR do ścieżki, którą wcześniej przeszli Frankowicze.

Sankcja Kredytu Darmowego

W przypadku stwierdzenia istotnych naruszeń obowiązków informacyjnych możliwe jest zastosowanie instytucji Sankcja Kredytu Darmowego (SKD). Mechanizm ten może prowadzić do rozliczenia kredytu bez odsetek, co w praktyce oznacza dla Kredytobiorców znaczące korzyści finansowe i radykalne obniżenie kosztu zobowiązania.

Analiza aktualnych tendencji prawnych prowadzi do wniosku, że kredyty złotowe oparte na WIBOR mogą stać się kolejnym obszarem systemowych sporów z sektorem bankowym. Zarówno umowy sprzed 2018 roku, jak i te zawarte później, wykazują liczne wady, które w świetle orzecznictwa TSUE mogą skutkować ich częściowym lub całkowitym zakwestionowaniem. W perspektywie najbliższych lat Kredytobiorcy mogą zyskać realne narzędzia do obniżenia rat, odzyskania nadpłat i przywrócenia równowagi kontraktowej, której brakowało w relacjach z bankami.