Kredyty złotowe unieważniane przez sądy

Orzeczenie TSUE w sprawie C-471/24 miało zamknąć dyskusję o możliwości kwestionowania kredytów złotowych opartych na WIBOR. Praktyka pokazuje jednak, że rzeczywistość okazała się bardziej złożona. Już kilka dni po wydaniu wyroku przez Trybunał zapadło w Polsce rozstrzygnięcie stwierdzające nieważność umowy kredytowej, a w centrum sporu znalazły się obowiązki informacyjne banku wobec Kredytobiorców.

Fala komentarzy po wyroku

Po ogłoszeniu stanowiska TSUE przestrzeń medialna została zdominowana przez przekaz sugerujący pełne zwycięstwo banków. W licznych wypowiedziach podkreślano, że wskaźnik WIBOR nie może być skutecznie podważany. Jednocześnie pomijano fakt, że Trybunał nie wyłączył kontroli krajowych sądów w zakresie przejrzystości umowy i realizacji obowiązków informacyjnych. Dla Konsumentów kluczowe znaczenie ma właśnie ta część orzeczenia, która odnosi się do standardu przekazywania informacji o ryzyku zmiennej stopy procentowej.

Obowiązki według prawa UE

W świetle dyrektywy 2014/17/UE bank zobowiązany jest do przedstawienia jasnych danych o RRSO, całkowitym koszcie kredytu oraz zasadach zmiany oprocentowania. Jeżeli umowa nie przewiduje maksymalnego poziomu stopy procentowej, konieczne jest zaprezentowanie symulacji uwzględniającej nawet najbardziej niekorzystne scenariusze z ostatnich 20 lat. W wielu analizowanych sprawach podnosi się, że takie informacje nie były przekazywane w sposób pozwalający Kredytobiorcom realnie oszacować skutki wzrostu rat.

Wyrok ze Szczecina

16 lutego 2026 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie w sprawie I C 4293/23 ustalił nieważność umowy kredytu budowlanego zawartej w 2007 roku z bankiem BGŻ, którego następcą prawnym jest BNP Paribas. Spór trwał blisko 3 lata i zakończył się zasądzeniem na rzecz powodów około 360 tys. zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od września 2025 roku Orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym, a pełne motywy nie zostały jeszcze opublikowane, jednak wskazano, że kluczową rolę odegrała ocena sposobu informowania o ryzyku zmiennego oprocentowania.

Sedno argumentacji

W toku postępowania akcentowano rażące naruszenie obowiązków informacyjnych, w tym brak rzetelnego przedstawienia źródła wskaźnika referencyjnego oraz zasad jego publikacji. Podnoszono również, że bank przeniósł na Kredytobiorców wieloletnie ryzyko zmiennej stopy procentowej, jednocześnie zabezpieczając własny interes. Tego rodzaju konstrukcja umowy mogła prowadzić do istotnej nierównowagi stron, co stało się przedmiotem oceny sądu.

Kontrowersje i spekulacje

Rozstrzygnięcie wywołało skrajne reakcje. Pojawiły się głosy sugerujące, że sprawa mogła dotyczyć wcześniejszych modyfikacji umowy, co miałoby osłabiać jej znaczenie dla innych sporów. Z drugiej strony wskazuje się, że argumentacja koncentrowała się na ryzyku stopy procentowej, a nie na kwestiach walutowych. Do czasu publikacji uzasadnienia nie jest możliwe jednoznaczne rozstrzygnięcie tych wątpliwości, jednak sam fakt unieważnienia kredytu złotowego pozostaje istotnym sygnałem dla rynku.

Marketing i dezinformacja

Wraz ze wzrostem liczby pozwów nasiliły się działania wizerunkowe. Banki starają się ograniczyć skalę sporów, natomiast część podmiotów oferujących pomoc prawną przedstawia postępowania jako niemal automatycznie wygrane. W praktyce każda sprawa wymaga szczegółowej analizy dokumentacji, w tym formularzy informacyjnych oraz treści klauzul oprocentowania. Podobne znaczenie precyzyjnego badania obowiązków informacyjnych widoczne jest w sprawach o Sankcja Kredytu Darmowego (SKD), gdzie uchybienia formalne mogą skutkować daleko idącymi konsekwencjami finansowymi.

Wyrok TSUE nie zakończył sporów o kredyty złotowe oparte na WIBOR, lecz przeniósł ciężar debaty na kwestie transparentności i rzetelności informacji przekazywanych Konsumentom. Orzeczenie sądu w Szczecinie pokazuje, że analiza obowiązków informacyjnych może prowadzić do stwierdzenia nieważności umowy. W najbliższych miesiącach można spodziewać się kolejnych rozstrzygnięć, które doprecyzują zakres odpowiedzialności banków i realne możliwości dochodzenia roszczeń przez Kredytobiorców.